Tổng hợp 12 loại hình tác phẩm được bảo hộ bản quyền tại Việt Nam theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP. Hướng dẫn chi tiết giúp cá nhân, doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Hãy cùng SCC tìm hiểu qua bài viết này nhé.

Bảo hộ bản quyền là gì?

Bảo hộ bản quyền là việc pháp luật ghi nhận và bảo vệ quyền của tác giả, chủ sở hữu đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra. Tại Việt Nam, hoạt động bảo hộ bản quyền được quy định trong Luật Sở hữu trí tuệ và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP.

Việc hiểu rõ các loại hình tác phẩm được bảo hộ bản quyền giúp cá nhân và doanh nghiệp:

• Tránh vi phạm pháp luật

• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp

• Khai thác thương mại hiệu quả tài sản trí tuệ

Căn cứ pháp lý về bảo hộ bản quyền tại Việt Nam

Theo Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, Nhà nước quy định chi tiết về các loại hình tác phẩm thuộc phạm vi bảo hộ bản quyền.

Các tác phẩm phải do tác giả trực tiếp sáng tạo và được thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định.

12 loại hình tác phẩm được bảo hộ bản quyền

Dưới đây là 12 loại hình tác phẩm được bảo hộ bản quyền theo quy định pháp luật hiện hành:

1. Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác (bảo hộ bản quyền)

Bao gồm:

• Tác phẩm văn học, khoa học và tác phẩm khác thể hiện dưới dạng chữ viết bao gồm: Tiểu thuyết, truyện vừa, truyện ngắn; bút ký, ký sự, tùy bút, hồi ký; thơ, trường ca; kịch bản; công trình nghiên cứu văn hoá, văn học, nghệ thuật, khoa học và các bài viết khác;

  d) Tác phẩm thể hiện dưới dạng ký tự khác là tác phẩm thể hiện bằng chữ nổi cho người khiếm thị, ký hiệu tốc ký và các ký hiệu tương tự thay cho chữ viết mà cá nhân, tổ chức tiếp cận có thể hiểu và sao chép được bằng nhiều hình thức khác nhau;

• Giáo trình là tài liệu giảng dạy, học tập, nghiên cứu chính có nội dung phù hợp với chương trình đào tạo, bồi dưỡng được người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp duyệt, lựa chọn hoặc được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật;

• Sách giáo khoa là tác phẩm được xuất bản, cụ thể hóa các yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông; được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, cho phép sử dụng làm tài liệu dạy học chính thức trong các cơ sở giáo dục phổ thông;

Đây là nhóm tác phẩm phổ biến nhất trong hoạt động bảo hộ bản quyền tại Việt Nam.

2. Bài giảng, bài phát biểu, bài nói khác (bảo hộ bản quyền)

Các bài nói chuyện, bài giảng, bài phát biểu nếu được ghi lại dưới dạng:

• Văn bản

• Bản ghi âm, ghi hình

đều được pháp luật bảo hộ bản quyền.

3. Tác phẩm báo chí (bảo hộ bản quyền)

Tác phẩm báo chí là tác phẩm có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, bao gồm các thể loại: Phóng sự, ghi nhanh, tường thuật, phỏng vấn, phản ánh, điều tra, bình luận, xã luận, chuyên luận, ký báo chí và các thể loại báo chí khác nhằm đăng, phát trên báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử hoặc các phương tiện khác.

4. Tác phẩm âm nhạc (bảo hộ bản quyền)

Tác phẩm âm nhạc là tác phẩm được thể hiện dưới dạng nhạc nốt trong bản nhạc hoặc các ký tự âm nhạc khác không phụ thuộc vào việc trình diễn hay không trình diễn.

Tác phẩm âm nhạc là một trong những đối tượng được bảo hộ bản quyền mạnh mẽ nhất hiện nay.

5. Tác phẩm sân khấu (bảo hộ bản quyền)

Tác phẩm sân khấu là tác phẩm thuộc loại hình nghệ thuật biểu diễn, bao gồm: Chèo, tuồng, cải lương, múa, múa rối, múa đương đại, ba lê, kịch nói, opera, kịch dân ca, kịch hình thể, nhạc kịch, xiếc, tấu hài, tạp kỹ và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác.

6. Tác phẩm điện ảnh và tương tự (bảo hộ bản quyền)

Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự là tác phẩm có nội dung, được biểu hiện bằng hình ảnh động liên tiếp hoặc hình ảnh do các thiết bị kỹ thuật, công nghệ tạo ra; có hoặc không có âm thanh và các hiệu ứng khác theo nguyên tắc của ngôn ngữ điện ảnh. Hình ảnh tĩnh được lấy ra từ một tác phẩm điện ảnh là một phần của tác phẩm điện ảnh đó.

Đây là nhóm tác phẩm có giá trị thương mại cao, cần được bảo hộ bản quyền chặt chẽ.

Tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là đối tượng được bảo hộ bản quyền. Ảnh: Internet

7. Tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng (bảo hộ bản quyền)

Bao gồm:

• Hội họa: Tranh sơn mài, sơn dầu, lụa, bột màu, màu nước, giấy dó và các chất liệu khác;

• Tác phẩm hội họa, điêu khắc, nghệ thuật sắp đặt và các hình thức nghệ thuật đương đại khác tồn tại dưới dạng độc bản. Tác phẩm đồ họa có thể được thể hiện tới phiên bản thứ 50, được đánh số thứ tự có chữ ký của tác giả.

• Nghệ thuật sắp đặt và các hình thức thể hiện nghệ thuật đương đại khác.

• Điêu khắc: Tượng, tượng đài, phù điêu, đài, khối biểu tượng;

• Đồ họa: Tranh khắc gỗ, khắc kim loại, khắc cao su, khắc thạch cao, in độc bản, in đá, in lưới, tranh cổ động, thiết kế đồ họa và các chất liệu khác;

8. Tác phẩm mỹ thuật ứng dụng

9. Tác phẩm nhiếp ảnh (bảo hộ bản quyền)

Tác phẩm nhiếp ảnh là tác phẩm thể hiện hình ảnh thế giới khách quan trên vật liệu bắt sáng hoặc trên phương tiện mà hình ảnh được tạo ra, hay có thể được tạo ra bằng các phương pháp hóa học, điện tử hoặc phương pháp kỹ thuật khác. Tác phẩm nhiếp ảnh có thể có chú thích hoặc không có chú thích.

10. Tác phẩm kiến trúc (bảo hộ bản quyền)

Bao gồm:

• Bản vẽ thiết kế kiến trúc về công trình hoặc tổ hợp các công trình, nội thất, phong cảnh;

• Công trình kiến trúc.

11. Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ  (bảo hộ bản quyền)

12. Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian (bảo hộ bản quyền)

Lưu ý quan trọng khi bảo hộ bản quyền

Để được bảo hộ bản quyền, tác phẩm cần đáp ứng:

• Có tính sáng tạo

• Do tác giả trực tiếp tạo ra

• Được thể hiện dưới hình thức vật chất (không chỉ là ý tưởng)

Ngoài ra, việc đăng ký bản quyền tuy không bắt buộc nhưng rất cần thiết để:

• Chứng minh quyền sở hữu

• Dễ dàng xử lý tranh chấp

• Tăng giá trị thương mại

Trên đây, Trung tâm giao dịch bản quyền Con Sóc (SCC) đã gửi tới các bạn tổng hợp 12 loại hình tác phẩm được bảo hộ bản quyền, tại Việt Nam. 

Hãy theo dõi SCC để nhận thêm nhiều tin mới, bổ ích về giao dịch bản quyền nhé!

Thông tin liên hệ:

• Hotline: 090 327 69 59

• Email: copyright@squi-agency.vn

• Facebook: Truyền thông và Văn hoá Con Sóc